საქართველოში შრომის უსაფრთხოების კონტროლი ყოველწლიურად მკაცრდება. მიუხედავად ამისა, ბევრ კომპანიაში უსაფრთხოების სისტემა კვლავ ფორმალურად არსებობს ან საერთოდ არ არის დანერგილი. ამის შედეგი ხშირად არის შრომის ინსპექციის ჯარიმები, სამუშაოების შეჩერება ან უბედური შემთხვევები, რაც ბიზნესისთვის დიდ ფინანსურ და რეპუტაციულ ზარალს იწვევს.
ქვემოთ განვიხილავთ 5 ყველაზე ძვირადღირებულ შეცდომას, რომელსაც კომპანიები ყველაზე ხშირად უშვებენ.
1. შრომის უსაფრთხოების სპეციალისტის არყოლა
ბევრი კომპანია ფიქრობს, რომ შრომის უსაფრთხოება მხოლოდ დოკუმენტაციის ქონა არის. რეალურად კი აუცილებელია იყოს პასუხისმგებელი სპეციალისტი, რომელიც მართავს უსაფრთხოების სისტემას.
მისი ფუნქციებია:
- რისკების შეფასება
- სამუშაო პროცესების კონტროლი
- თანამშრომლების ინსტრუქტაჟი
- უსაფრთხოების წესების დანერგვა
თუ კომპანიას არ ჰყავს დანიშნული სპეციალისტი ან შესაბამისი სერვისი, ეს პირდაპირი დარღვევაა და ინსპექციის დროს ხშირად იწვევს მნიშვნელოვან ჯარიმებს.
2. რისკების შეფასების არარსებობა ან ფორმალური დოკუმენტი
რისკების შეფასება უნდა ასახავდეს რეალურ სამუშაო პროცესებს და საფრთხეებს.
ხშირად კომპანიებში გვხვდება:
- ინტერნეტიდან გადმოწერილი შაბლონები
- სხვა ობიექტისთვის გაკეთებული დოკუმენტი
- არასრული ან ზედაპირული შეფასება
ინსპექციის დროს ასეთი დოკუმენტი პრაქტიკულად არ ითვლება მოქმედ სისტემად.
მაგალითად, მშენებლობაზე აუცილებლად უნდა იყოს შეფასებული:
- სიმაღლიდან დაცემის რისკი
- ტექნიკის მოძრაობა
- ელექტრო საფრთხეები
- მძიმე მასალების გადაადგილება
3. თანამშრომლების არასაკმარისი ინსტრუქტაჟი
უსაფრთხოების წესები ეფექტურია მხოლოდ მაშინ, როდესაც თანამშრომლები რეალურად იცნობენ მათ.
საქართველოში ხშირია შემთხვევა, როდესაც:
- ინსტრუქტაჟი მხოლოდ ფორმალურად იწერება ჟურნალში
- თანამშრომლები არ იციან ძირითადი წესები
- ახალ თანამშრომლებს არ უტარდებათ უსაფრთხოების გაცნობა
ინსპექციის დროს ინსპექტორი ხშირად პირდაპირ ეკითხება მუშებს უსაფრთხოების წესებს. თუ ისინი ვერ პასუხობენ, ეს უკვე პრობლემად ითვლება.
4. ინდივიდუალური დაცვის საშუალებების არასწორი გამოყენება
ერთ-ერთი ყველაზე თვალსაჩინო დარღვევა არის ინდივიდუალური დაცვის საშუალებების არქონა ან არასწორი გამოყენება.
ყველაზე გავრცელებული მაგალითებია:
- მუშები ჩაფხუტის გარეშე
- სიმაღლეზე მუშაობა უსაფრთხოების ღვედის გარეშე
- დაუცველი ფეხსაცმელი სამშენებლო ობიექტზე
- თვალისა და სმენის დაცვის არქონა
მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ PPE-ს შეძენა, არამედ მისი გამოყენების კონტროლი.
5. არაორგანიზებული სამუშაო გარემო
უსაფრთხოება ხშირად იწყება უბრალო წესრიგით სამუშაო ადგილზე.
ინსპექციის დროს ხშირად ფიქსირდება:
- არასწორად დასაწყობებული მასალები
- ელექტრო კაბელების ქაოტური განლაგება
- გადატვირთული გასასვლელები
- არასაკმარისი დაცვა საშიში ზონების გარშემო
ასეთი გარემო ზრდის როგორც უბედური შემთხვევის რისკს, ასევე ინსპექციის მხრიდან სანქციის ალბათობას.
დასკვნა
შრომის უსაფრთხოების სისტემის უგულებელყოფა ხშირად კომპანიას უფრო ძვირი უჯდება, ვიდრე მისი სწორად დანერგვა.
ყველაზე მნიშვნელოვანი ნაბიჯებია:
- პროფესიონალი უსაფრთხოების სპეციალისტი
- რეალური რისკების შეფასება
- თანამშრომლების სისტემური ინსტრუქტაჟი
- ინდივიდუალური დაცვის საშუალებების გამოყენება
- ორგანიზებული სამუშაო გარემო
კომპანიები, რომლებიც უსაფრთხოებას მართავენ სისტემურად, არა მხოლოდ თავიდან იცილებენ ჯარიმებს, არამედ ამცირებენ ინციდენტების და ფინანსური ზარალის რისკს.